Që nga viti 2001, shqiptarët filluan të mbërrinin në Kolumbi për të trafikuar drogën e prodhuar nga disa kartele. Në atë kohë ata ishin vetëm ndërmjetës, pasi ai treg në Evropë kontrollohej nga mafia italiane. Me kalimin e viteve, mafia ballkanike fitoi terren dhe filloi të kontrollonte hyrjen e lëndëve narkotike në porte të ndryshme të Kontinentit të Vjetër. Më pas, Ekuadori u bë një vend tërheqës për shkak të kufijve të tij të kontrolluar dobët, sistemit të tij gjyqësor plot me të meta dhe ekonomisë së dollarizuar që lejon, nëpërmjet investimeve në para, të pastrohen paratë e drogës. Në 14 vitet e fundit, emisarët e këtyre grupeve kanë shumëfishuar marrëveshjet për furnizimin me kokainë mes furnitorëve kolumbianë dhe mafiozëve të ndryshëm europianë.
César Peña, prokurori i Guayas, llogarit se në 7 vitet e fundit ka hetuar më shumë se një duzinë të huaj mes kosovarëve, shqiptarëve, serbëve, maqedonasve dhe malazezëve, kryesisht për drogë. Për Ekuadorin, kontrolli i fluksit migrator nga Evropa Lindore është një sfidë, prandaj qeveria kërkon aleanca me vende të tjera, madje edhe me Kombet e Bashkuara.
“Ne jemi në procesin e anëtarësimit në programin ATS Global, i cili do të na lejojë të njohim profilin e rrezikut të pasagjerëve përpara se të mbërrijnë në vend,” i tha Ecuavisa gjenerali Fausto Olivo, nënsekretari kombëtar i migracionit. Shtrirja e këtyre organizatave të trafikut të drogës është në mbarë botën. Edhe pse kanë operacione në rajonin e Ballkanit, ato janë të vendosura në Shqipëri. Nga atje ata dërgojnë delegatë në Amerikën e Jugut për të negociuar dërgesat e drogës në Bolivi, Peru, Ekuador dhe Kolumbi. Disa të huaj qëndrojnë në Ekuador si kolateral ose peng të individëve që kanë dërguar drogë në destinacion. Duke shënuar kështu disa janë vrarë vitet e fundit.
“Në momentin që dërgesa nuk arrin në destinacionin e saj, kemi një vrasje”, thotë gazetarja Klodiana Lala në emisionin e saj në televizionin shqiptar. Ajo tha gjithashtu se në Ekuador jetojnë rreth 3000 shqiptarë dhe shumë prej tyre do të përfshiheshin në trafikun e drogës. Lala tha gjithashtu se asnjë nga të vrarët nuk rezultoi të ishte drejtues grupi. Drejtuesit, tregon ajo, ndodhen kryesisht në Dubai.
Shqiptarë të arrestuar dhe të vrarë
Një nga shqiptarët e parë që mbërriti në vend ishte Arbër Çekaj, në vitin 2009, i cili themeloi një firmë të eksportit të bananeve në Ekuador, të cilën me sa duket e përdorte për të fshehur lëndët narkotike në anije mallrash, sipas hulumtimit të Plan V dhe Bosnia Project për Informacion mbi Korrupsionin dhe Krimi i Organizuar (OCCRP). Ndaj Cekajt u hap një hetim në vitin 2015 për trafik droge pavarësisht procesit gjyqësor, ai vazhdoi të eksportonte produktin çdo javë derisa në vitin 2018 u arrestua përfundimisht në Gjermani. Vlerësohet se vetëm nga viti 2015 deri në vitin 2018 ka eksportuar 3000 ton banane.
Më pas, në vitin 2011, Adriatik Tresa mbërriti në Ekuador, i cili u qëllua për vdekje në nëntor 2020 në shtëpinë e tij. Me të mbërritur në Ekuador, Tresa u vetëshpall si pronar e një zdrukthtarie dhe një farmacier. Ai ra në radarin e autoriteteve në Ekuador kur u ndalua dhe emri i tij u përmend në lidhje me vrasjen e gazetarit Fausto Valdiviezo në vitin 2013 Ai është proceduar edhe për pastrim parash, por një vit më pas Tresa u shpall i pafajshëm nga një gjykatë ekuadoriane.
Në maj 2017, Ilir Hidri, një tjetër shqiptar, u qëllua për vdekje nga persona të armatosur me motoçikleta. Në nëntor të atij viti, Remzi Azemi – shtetas kosovaro-shqiptar, i cili rezultoi se ishte nipi i Hidrit – u plagos kur një person i armatosur e qëlloi teksa uli xhamin e makinës së tij të blinduar për t’u tymosur. Tresa u arrestua si i dyshuar për atentatin ndaj Hidrit pasi një armë iu gjet në banesë, por gjykata e shpalli të pafajshëm. Krimi i Tresës është i ngjashëm me atë të malazezit Fadil Kaçaniç dhe gruas së tij, ekuadorianes Elsa G., e cila punonte në aeroport. Fadil dhe Elsa G. u rrëmbyen ndërsa ishin duke fjetur dhe u vranë në mars 2018, në Guayaquil.
Të mërkurën, 14 mars 2018, një çift u gjet i qëlluar me armë zjarri në një vend rrugës për në bregdet. Ata u identifikuan si malazez Fadil Kaçaniç dhe ekuadoriane Elsa Gallegos Chacón. Kaçaniç nuk ka regjistruar asnjë aktivitet ekonomik në Ekuador. Por ai kishte një proces gjyqësor për trafik droge. Në vitin 2010, atij iu gjetën 18 kilogramë kokainë në bagazhin e tij teksa tentonte të udhëtonte në aeroportin Guayaquil. Destinacioni i tij ishte Amsterdami. Ai u dënua me 12 vjet burg. Malazezi dyshohet se ishte i afërm i shqiptarit të qëlluar në makinën e blinduar dhe automjetin e kishin të përbashkët.
Një tjetër krim që është ende nën hetim është ai i Sasa Spasiç, 56, serb i cili u vra në korrik 2020 në një qendër tregtare nga një vrasës me pagesë e qëlloi atë teksa ishte duke pirë kafe me familjen e tij. Rasti më i fundit është ai i Dashi Ergys, i cili u qëllua të shtunën, më 22 janar 2022, në një restorant në veri të Guayaquil. Dashi, sipas mediave europiane, ishte një nga drejtuesit e një bande nga Shqipëria dhe kishte rekord për trafik droge, shfrytëzim seksual dhe armëmbajtje në Europë. Por në Ekuador s’kishte asnjë problem.
Grupet evropiane të krimit të organizuar kanë bërë përparime të mëdha në Ekuador vitet e fundit. Kjo u evidentua edhe me arrestimin në vitin 2014 të Dritan Rexhepit, shqiptar i akuzuar për trafik droge dhe i arratisur ndërkombëtar, i cili u arrestua me 278 kilogramë kokainë në territorin ekuadorian. Rexhepi u dënua me 13 vjet dhe po i vuan në burgun e Latacunga, nga ku, sipas Interpolit, operonte duke komunikuar me kode për të koordinuar nisjen e ngarkesave të mëdha të drogës deri në çmontimin e organizatës së tij në Abania në shtator 2020.
Mafia ballkanike drejtohet kryesisht nga katër grupe. Grupi Amerika, me origjinë nga Beogradi, që u zbulua në Amerikën e Jugut në vitin 2016, kur në korrik u arrestua në Peru Zoran Jakšiç. Klani i radhës është Grupi i Shariçit, me në krye serbin Darko Shariç, për të cilin nuk ka të dhëna për zhvillime në Ekuador. Grupi i tretë familjar është ai i Sreten Joçit, i cili do të dërgonte kokainë në Evropë përmes Karaibeve. Në fund, është klani Berane, i cili operonte nga Kolumbia dhe Venezuela.
Marrë nga eluniverso
