“Kjo është hemisfera jonë”/ Çfarë është doktrina Monroe dhe mesazhi i qartë i SHBA për botën

0

Me një mesazh të qartë gjeopolitik, Departamenti Amerikan i Shtetit postoi një foto të Donald Trump në rrjetet sociale, të shoqëruar me frazën “Kjo është hemisfera jonë”.

Në mbishkrimin e postimit, Departamenti i Shtetit thekson se “kjo është hemisfera jonë” dhe nënvizon se Presidenti Trump “nuk do të lejojë që siguria e Shteteve të Bashkuara të rrezikohet”.

Operacioni i Karakasit dhe zgjimi i Doktrinës Monroe

Operacioni i Shteteve të Bashkuara në Venezuelë nuk është një incident i izoluar. Është versioni më brutal dhe modern i një doktrine që përshkon pothuajse 2 shekuj të politikës amerikane: “Doktrina Monroe”. Kjo kornizë e ka përcaktuar Amerikën Latine që nga viti 1823 si një zonë me interesa jetësore të SHBA-së dhe me kalimin e kohës, ka evoluar nga një deklaratë mbrojtëse në një mjet zbatimi.

Doktrina Monroe si një vazhdimësi, jo një kujtim

Që nga fillimi i shekullit të 20-të dhe “Shtojca Interpretuese” e Roosevelt, Shtetet e Bashkuara e kanë shpallur veten roje të “rendit” në Amerikën Latine. Gjatë Luftës së Ftohtë, doktrina ishte e veshur me një mantel antikomunist. Pas vitit 1991, ajo mori gjuhën e demokracisë, të drejtave të njeriut dhe luftës kundër krimit.

Thelbi, megjithatë, mbeti i njëjtë: asnjë fuqi konkurruese nuk duhet të fitojë thellësi strategjike kaq afër SHBA-së.

Sot, konkurrenti nuk është Moska. Është Pekini. Dhe Venezuela – me rezervat e saj të mëdha të energjisë, rrjedhat e naftës në Azi dhe vlerën gjeopolitike – është bërë një qendër e kësaj konkurrence. Operacioni në Karakas nuk ka të bëjë vetëm me regjimin apo edhe vetë Maduron. Bëhet fjalë për mesazhin se “periferia e afërt” e SHBA-së nuk është e negociueshme ndryshe do të përballesh me Trumpin.

Nga sanksionet te fakti i kryer

Rruga është e njohur. Sanksione. Izolim diplomatik. Presion ekonomik. Përpjekje për ndryshime të brendshme. Kur e gjithë kjo nuk funksionoi, erdhi fakti i kryer. Kapja e një kryetari shteti në detyrë me mjete ushtarake nuk është thjesht përshkallëzim. Është një ndarje me vetë retorikën e “rendit të bazuar në rregulla” që SHBA-të e kanë përdorur për dekada.

Dhe në këtë pikë “Doktrina Monroe” tregon versionin e saj modern: më pak si një deklaratë dhe më shumë si një praktikë. Jo gjithmonë nominalisht, por në mënyrë operative. Jo me grushte shteti në stilin e Luftës së Ftohtë, por me operacione “kirurgjikale” që prodhojnë një rezultat politik të menjëhershëm.

Çfarë është “Doktrina Monroe”?

Doktrina Monroe lindi në vitin 1823 si një deklaratë në dukje e thjeshtë dhe mbrojtëse. Presidenti i atëhershëm i Shteteve të Bashkuara, James Monroe, deklaroi se kontinenti amerikan nuk ishte më i hapur ndaj kolonializmit europian. Në këmbim, Shtetet e Bashkuara u zotuan të mos ndërhynin në çështjet europiane. Në letër, ishte një akt vetëmbrojtës nga një shtet i ri kundër perandorive të vjetra. Megjithatë, në praktikë, “Doktrina Monroe” evoluoi në diçka shumë të ndryshme.