Korridori VIII midis premtimeve në letër dhe realitetit në terren

0

TIRANË | 1 MARS 2026 — Tirana priti pak ditë më parë një tjetër samit ministerial kushtuar Korridorit VIII, ku në sallat e konferencave gjithçka shkëlqente nën dritën e projektorëve. Hartat e qarta dhe prezantimet në PowerPoint e vizatonin Shqipërinë si një nyje strategjike që lidh Adriatikun me Detin e Zi, një “çelës” për integrimin europian dhe një motor për ekonominë rajonale. Mirëpo, sapo dritat e samitit fiken, realiteti i infrastrukturës shqiptare mbetet po aq i errët sa më parë.

Në terren, Korridori VIII vazhdon të jetë në fazën më të avancuar të zhvillimit tonë infrastrukturor: atë të premtimit. Përtej retorikës politike për “boshtin lindje-perëndim”, udhëtarët dhe bizneset përballen me një realitet tjetër. Në vend të një nyjeje tranziti efikase, Shqipëria shfaqet si një devijim i gjatë, ku kolonat e makinave dhe kamionët që rikalojnë kufijtë rritin çdo ditë kostot e produkteve.

Si për ironi të fatit, vetëm një javë pas premtimeve solemne, një nga nyjat kryesore që lidh qendrën e vendit me juglindjen mbetet e pakalueshme. Një segment pranë Librazhdit ka dëshmuar sërish brishtësinë e aksit kombëtar, ku një rrëshqitje dherash mjafton për të ndërprerë qarkullimin e një rruge që pretendon të jetë arterie europiane.

Projektet që duhet të ringjallin këtë korridor janë shoqëruar vazhdimisht me pikëpyetje të mëdha. Devijimet e kushtueshme, ndryshimet e shpeshta të trasesë dhe rritja galopante e kostove janë shndërruar në një recetë të njohur për çdo kantier shqiptar. Ndërkohë, situata në Portin e Durrësit shton dozat e surrealizmit; teksa porti historik po shndërrohet në një zonë turistike, porti i ri tregtar në Porto Romano mbetet i zvarritur prej më shumë se një viti mes procedurash burokratike.

Në këtë kuptim, Korridori VIII duket se ekziston më shumë si një koncept gjeopolitik i viteve ’90 sesa si një infrastrukturë moderne. Është një projekt që jeton gjithmonë në “të ardhmen e afërt”, një e ardhme që mbetet vazhdimisht disa vite larg nesh. Paradoksi ynë është i qartë: ne ndërtojmë narrativa shumë më shpejt sesa ndërtojmë rrugë.

Ndërsa në tryezat ndërkombëtare flitet për vizion dhe ndërlidhje kontinentale, në realitetin e përditshëm, mjafton një stuhi e radhës që asfalti të kthehet në kantier. Për momentin, i vetmi sukses i prekshëm mbetet gazsjellësi TAP, ndërsa pjesa tjetër e korridorit mbetet një udhëtim i gjatë mes shpateve dhe segmenteve të vjetra të rrugës Egnatia. Siç thoshte Edith Durham, shqiptarët kanë kaq shumë fjalë të urta për rrugët sepse gjithmonë u është dashur të udhëtojnë – por duket se në Korridorin VIII, drita në fund të tunelit është ende një projekt në letër.